Een zakdoek. Een plooi. Een aanraking die bewaard bleef in stof. Textiel is zelden zomaar een materiaal. Het omhult, beschermt en blijft vaak achter wanneer iemand verdwijnt. Folded Memory brengt hedendaagse kunst, historisch erfgoed en rouwtradities uit verschillende culturen samen rond herinnering, verlies en troost.
"Textiel komt zo dicht bij ons dat het bijna vanzelf herinneringen opneemt. We bewaren een kledingstuk niet alleen om wat het is, maar ook om wie het heeft gedragen. Met Folded Memory willen we tonen hoe kunstenaars die bijzondere relatie tussen materiaal, herinnering en afwezigheid zichtbaar en voelbaar maken. Kunst kan ruimte openen voor ervaringen waarvoor we soms geen woorden hebben," zegt Karen Wuytens, die deze expo cureerde.
Meer dan 60 kunstenaars uit binnen- en buitenland
Met werk van onder anderen Berlinde De Bruyckere, Louise Bourgeois, Teresa Margolles, Dirk Braeckman, James Ensor, Laura De Coninck , Rinus Van de Velde en Roger Raveel brengt Folded Memory meer dan zestig kunstenaars samen. De tentoonstelling combineert hedendaagse kunst met erfgoed en rouwrituelen. Zo ontstaat een veelzijdig verhaal over wat mensen verliezen, bewaren en met elkaar delen.
De Troostzakdoek als tastbaar gebaar
Centraal in de tentoonstelling staat de Troostzakdoek, een ontwerp van beeldend kunstenaar Rinus Van de Velde en ontwerper Karen Wuytens, in opdracht van Stad Leuven. De witte zakdoek draagt zwarte geborduurde woorden op de rand, als mogelijke antwoorden op de vraag: Waar zie ik je terug?
De stad wil de Troostzakdoek binnenkort schenken aan Leuvenaars die een dierbare hebben verloren. Een klein, tastbaar gebaar dat laat voelen: je staat er niet alleen voor, we denken aan je. Met de Troostzakdoek onderzoekt Leuven hoe dit symbool van nabijheid en medeleven een plaats kan krijgen binnen een breder troostertraject voor Leuvenaars die een verlies meemaken.
"Een zakdoek is een bijzonder object. Bijna iedereen kent het eenvoudige gebaar waarbij iemand spontaan een zakdoek aanreikt wanneer de tranen komen. Dat kleine ritueel zit diep in ons collectieve geheugen,” zegt schepen van zorg en welzijn Bieke Verlinden. “Rouwen is de keerzijde van liefde: wie iemand of iets verliest, voelt hoe dicht liefde en verdriet bij elkaar liggen. Voor mij zit dat allemaal vervat in deze eenvoudige zakdoek. Maar het belangrijkste is niet wat erop staat. Het gaat om wat hij teweegbrengt. Dat iemand hem aanreikt, dat een gesprek ontstaat, dat herinneringen gedeeld worden. De Troostzakdoek is een uitnodiging om elkaar nabij te zijn op momenten dat woorden soms tekortschieten."
"Het mooie aan een zakdoek is dat hij niets van je vraagt. Je kunt hem gebruiken, bewaren of doorgeven. De woorden en herinneringsbeelden kunnen voor iedereen iets anders betekenen. Het is een eenvoudig object waarin veel ruimte zit voor iemands eigen verhaal", vult Rinus Van de Velde, beeldend kunstenaar en medeontwerper van de Troostzakdoek, aan.
Erfgoed en hedendaagse kunst in dialoog
De tentoonstelling vindt plaats in de kapel van Onze-Lieve-Vrouw ter Koorts van
KADOC-KU Leuven en bij Atelier Re-Né. Beide locaties bieden een bijzondere context voor een tentoonstelling die herinnering, verlies en troost centraal stelt.
"Door de kapel van Onze-Lieve-Vrouw ter Koorts open te stellen voor Folded Memory, wordt de voormalige bedevaartkapel opnieuw verbonden met haar verleden als plek van genezing, herstel en troost," zegt Roeland Hermans van KADOC-KU Leuven.